Zalety i wady adopcji dorosłego psa

Osoby rozpoczynające przygodę z psami, które właśnie planują zakup szczeniaka, najczęściej najpierw decydują o rasie psa, a potem szukają szczeniaka określonej rasy psów. Dokonując takiego wyboru warto wziąć pod uwagę poniższe uwagi, aby mieć pewność, że ze szczeniaka wyrośnie pies, który będzie wyglądał i zachowywał się jak przedstawiciel danej rasy.

Kto ma prawo sprzedać nam psa

Z punktu widzenia przyszłego posiadacza psa towarzyszącego rodzinie, stwierdzenie, że pies jest danej rasy oznacza tyle, że oczekujemy, że przodkowie psa byli przedstawicielami danej rasy. Zwyczajowo w naszym kraju większość przyszłych właścicieli psów nie zawracało sobie głowy dowodami na pochodzenie psa, uznając, że to że matka i ojciec szczeniaków (oglądani często tylko na zdjęciu) wyglądają jak pies danej rasy, dowodzi tego, że szczeniak także jest danej rasy. Przeglądając aktualne ogłoszenia o sprzedaży szczeniaków, odkryjemy jednak, że wszystkie dotyczą sprzedaży szczeniąt z metryką lub rodowodem. Co się zmieniło?

W styczniu 2012r. weszła w życie nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt, która określa jasno kto może hodować psy na sprzedaż: ci, którzy zarejestrują się w organizacjach społecznych, które statutowo zajmują się hodowlą rasowych zwierząt. Czyli mówiąc krócej – kto chce sprzedawać psy, musi być członkiem organizacji (stowarzyszenia, związku, federacji itp.) zajmującej się hodowlą rasowych psów. A jeżeli ktoś jest członkiem takiej organizacji, to w praktyce oznacza to, że organizacja taka wydaje dokumenty poświadczające pochodzenie psa (czyli rodowód lub metrykę).

Jeżeli ktoś nie jest zarejestrowanym hodowcą, a nie dopilnował suki w trakcie cieczki, to może te szczeniaki oddać, nie może ich sprzedać.

Dodatkowo, zgodnie z tą samą nowelizacją, możemy kupować psy tylko w miejscu gdzie są hodowane – sprzedaż psów na targowiskach czy giełdach jest zakazana.

Organizacje hodowców psów w Polsce

W związku ze wspomnianymi zmianami w prawie, okazuje się, że wszystkie sprzedawane szczeniaki są aktualnie rodowodowe (lub mają metryki) – osoby, które do tej pory zajmowały się hodowlą psów nierasowych, wstępują do nowo rejestrowanych organizacji, które statutowo zajmują się hodowlą psów i w związku z tym rodzące się szczeniaki otrzymują od tych organizacji metryki czy rodowody.

Wielu osobom psy rodowodowe kojarzą się z psami pochodzącymi z hodowli zarejestrowanych w Związku Kynologicznym w Polsce (ZKwP), z racji, że jest największa i najstarsza organizacja w Polsce. Jednocześnie jest to jedyna polska organizacja zrzeszona w FCI (Międzynarodowej Federacji Kynologicznej), dzięki czemu rodowody związku są uznawane przez inne europejskie i nie tylko organizacje zrzeszone w FCI lub współpracujące z FCI (jak American Kennel Club czy brytyjski The Kennel Club). Związek Kynologiczny nie uznaje rodowodów wystawianych przez inne organizacje w Polsce – podobnie zagraniczne organizacje zrzeszone w FCI, także pies kupiony z rodowodem innej polskiej organizacji, nie będzie mógł na podstawie tego rodowodu brać udziału w wystawach organizowanych firmowanych przez FCI, a co za tym idzie – zdobywać uprawnień hodowlanych w ramach FCI.

Inną organizacją z pewną tradycją jest Polski Klub Psa Rasowego – Polski Związek Kynologiczny (PKPR), istniejący od 2001r., który zrzeszony jest z kolei w międzynarodowej organizacji  – ACW (Alianz Canine Worldwide), dzięki czemu rodowody PKPR są uznawane przez organizacje innych krajów, należące do tego stowarzyszenia. Znacznie młodsza jest Polska Federacja Kynologiczna (PFK), istniejąca od 2010r, a jeszcze młodszy Związek Hodowców Psów Rasowych, działający od 2011r.

Od momentu wejście w życia nowych przepisów prawnych dotyczących sprzedaży psów, rejestrowanych jest coraz więcej organizacji, które statutowo zajmują się hodowlą psów rasowych. W czym problem? W tym, że w większości to organizacje powstałe tylko w celu ominięcia zapisów ustawy, nie stawiające praktycznie żadnych wymogów psom, które potem widnieją jako rodzice szczeniaków:

  • nie wymagają udokumentowanego pochodzenia rodziców – pies czy suka mogą być uznane za przedstawiciela danej rasy na podstawie deklaracji, oględzin czy decyzji komisji (co w normalnej organizacji jest możliwe tylko w przypadku nielicznych, nowych ras);
  • w rasach zagrożonych specyficznymi chorobami nie wymagają żadnych badań wskazujących na to, że rodzice są wolni od tych chorób;
  • praktycznie nie prowadzą działalności, która miałaby na celu wykluczenie z hodowli psów, które się do tego nie nadają (z powodu cech fizycznych czy psychicznych).

Rasy psów, a organizacje

Część ras psów, czy ich odmian, których nazwy są nam znane i funkcjonują w potocznym języku, z punktu widzenia największej polskiej organizacji kynologicznej – ZKwP – nie istnieje, ponieważ FCI, z różnych przyczyn, ich nie uznaje. Rasy takie są natomiast najczęściej uznawane przez inne polskie organizacje, w związku z czym możemy kupić szczeniaki z rodowodem. Tak było z owczarkiem niemieckim długowłosym – od 1990r. istnieje Związek Owczarka Niemieckiego Długowłosego prowadzący rodowody tej odmiany, rasę uznał Polski Klub Psa Rasowego, natomiast FCI, a więc i Związek Kynologiczny, uznał oficjalnie odmianę z początkiem 2011r.. Wśród ras nieuznawanych przez Związek Kynologiczny mamy na przykład amerykańskie pitbulle, rosyjskie moskiewskie stróżujące, a z małych ras – Biewer yorki.

Co daje rodowód

Rodowód jest dokumentem poświadczającym pochodzenie psa – rodowód pochodzący od rzetelnej organizacji, będzie zawierał poza danymi rodziców, dane przynajmniej dwóch pokoleń psów wstecz. I rodowód takiej organizacji powoduje, że nie kupujemy psa w typie rasy – a więc podobnego z wyglądu do psa danej rasy, ale psa danej rasy, posiadającego cechy fizyczne i psychiczne tej rasy.

Istotniejszy może być argument, że jeżeli podoba nam się jakaś rasa, to warto kupić psa tam, gdzie podejmowane są wysiłki związane z dobrem rasy – a więc utrzymaniem w kolejnych pokoleniach psów wyglądu, temperamentu i cech użytkowych właściwych dla danej rasy, eliminowaniem dziedzicznych chorób. I od takiego hodowcy, który bierze na siebie odpowiedzialność za kolejne pokolenia psów – czyli w przypadku kłopotów właścicieli jego szczeniaków, pomaga znaleźć psom nowe domy.

Z drugiej strony, jeżeli przeglądając ogłoszenia, widzimy, że jeden hodowca oferuje szczeniaki kilku ras (co łatwo odkryć z użyciem funkcji typu – pokaż wszystkie ogłoszenia sprzedającego), to należy raczej założyć, że handluje psami, a nie hoduje psy i należy do jakiejś organizacji głównie w celu uzyskania rodowodów.

Jeśli nie rodowód, to co

Jeżeli nie zależy nam na pochodzeniu psa, to dobrym wyjściem w takiej sytuacji jest zrezygnowanie z zakupu psa, na rzecz adopcji psa danej rasy lub w typie rasy (kilka uwag o wadach i zaletach adopcji dorosłego psa). Istnieje w Polsce sporo organizacji specjalizujących się w adopcjach psów określonych ras, informacje o takich psach można też znaleźć na forach danej rasy. Czasami są to psy trudne, ale bardzo często zagubione czy wyrzucone lub oddawane przez właścicieli z przyczyn wypadków losowych w ich życiu. Ważne jest, że często sporo wiadomo już na temat takiego psa – jego charakteru, ewentualnych problemów, które może sprawiać przyszłym właścicielom, więc osoby prowadzące adopcje pomogą nam znaleźć psa odpowiedniego dla nas – zależnie od tego czy jesteśmy aktywni, czy nie, czy mamy dzieci lub inne zwierzęta.

(pełen tekst ujednoliconej ustawy o ochronie zwierząt – lipiec 2013r.)